मध्यपूर्वमा जारी युद्धका कारण इरानको मुद्रा रियाल अमेरिकी डलरको तुलनामा फेरि कमजोर भएको छ।मंगलबार तेहरानमा एक अमेरिकी डलरका लागि २५ लाखभन्दा बढी रियालमा कारोबार भएको थियो। यो रियालको अहिलेसम्मकै सबैभन्दा कमजोर अवस्था हो।
यसअघि सेप्टेम्बर २ मा एक अमेरिकी डलर बराबर २२ लाख रियाल पुगेको थियो। त्यसको २७ दिनपछि रियालले फेरि नयाँ न्यून विन्दु कायम गरेको हो।युद्ध सुरु भएयता इरानी मुद्रा लगातार दबाबमा रहँदै आएको छ।
इरानको अर्थतन्त्र लामो समयदेखि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्धको असरमा छ। इरानी तेलमाथि लगाइएको अमेरिकी प्रतिबन्धले देशको विदेशी मुद्रा आम्दानीमा असर गरेको छ।
युद्ध सुरु भएपछि अमेरिकी प्रतिबन्ध र इरानी तेलमाथिको नाकाबन्दी थप कडा भएकाले आर्थिक समस्या झन् बढेको छ।मुद्रा कमजोर हुँदा इरानमा आयात हुने वस्तु महँगो हुन सक्छन्। यसले दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्य बढ्ने र सर्वसाधारणमाथि आर्थिक दबाब थपिने जोखिम हुन्छ।
यसैबीच, इरान र अमेरिकाबीच अप्रत्यक्ष वार्ताको सम्भावना पनि देखिएको छ। इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघ्चीले होर्मुज जलमार्ग खोल्ने विषयमा भइरहेका छलफल थप गम्भीर बनेको बताएका छन्।
होर्मुज जलमार्ग विश्वको महत्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्गमध्ये एक हो। युद्धका कारण यस क्षेत्रमा तनाव बढ्दा विश्व बजारमा तेलको आपूर्ति र मूल्यमा समेत असर पर्न सक्ने चिन्ता बढेको छ।
अराघ्चीका अनुसार हालको छलफल मुख्य रूपमा होर्मुज जलमार्गमै केन्द्रित छ। उनले संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा सहभागी भएर न्यूयोर्कबाट फर्कनुअघि पाकिस्तान र कतारका मध्यस्थकर्तासँग भेटवार्ता गरेका थिए।
कतारका मध्यस्थकर्ताहरूले चाँडै अमेरिकी पक्षसँग छलफल गर्ने अपेक्षा गरिएको उनले बताए। यसले इरान र अमेरिकाबीच अप्रत्यक्ष वार्तालाई अघि बढाउने प्रयास भइरहेको देखाएको छ।यसैबीच, इरानी इस्लामिक क्रान्तिकारी गार्डका प्रमुख प्रवक्ताले अमेरिकी नागरिकलाई युद्धविरुद्ध सडकमा उत्रिएर विरोध प्रदर्शन गर्न आह्वान गरे।
इरानी मुद्रा कमजोर हुनु, आर्थिक प्रतिबन्ध थपिनु र युद्धका कारण व्यापार तथा तेल आपूर्तिमा अनिश्चितता बढ्नुले इरानको अर्थतन्त्रमा थप दबाब परेको छ।आगामी दिनमा युद्ध र इरान–अमेरिकाबीचको वार्ताको अवस्थाले देशको आर्थिक स्थितिमा महत्वपूर्ण प्रभाव पार्न सक्ने देखिन्छ।
