अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको विश्वव्यापी कर (ट्यारिफ) नीतिले दोस्रो दिन पनि वैश्विक बजारमा ठूलो गिरावट आएको छ । ट्रम्पले यो नीतिको बचाउ गरेपनि विश्वव्यापी आर्थिक मन्दीको डर पैदा भएको छ । शुक्रबार बिहान बजार खुलेसँगै लन्डनको एफटीएसई १०० सूचकांक ओरालो लागेको छ । त्यसअघि एसियाली बजारमा पनि ठूलो गिरावट देखिएको छ ।
ट्रम्पले भने आफ्नो कर नीति ‘धेरै राम्रोसँग’ लागू भइरहेको र अमेरिकी अर्थतन्त्रले उछाल मार्ने दाबी गरेका छन् । उनको भनाइविपरीत बिहीबार अमेरिकी बजारले सन् २०२० को महामारीपछिको सबैभन्दा ठूलो गिरावट बेहोरेको हो ।
ट्रम्पको यो नीतिअन्तर्गत शनिबारदेखि अमेरिकामा विश्वभरका आयातमा न्यूनतम १० प्रतिशत कर लागू हुँदैछ । यो आधारभूत करबाहेक अप्रिल ९ देखि युरोपेली संघ (ईयू)मा २० प्रतिशत र चीनमा ५४ प्रतिशत सम्मको उच्च कर लागू हुने घोषणा गरिएको छ ।
बेलायतको चिन्ता र रणनीति
बेलायतको अर्थ मन्त्रालयले अमेरिकासँग नयाँ व्यापार सम्झौता गर्न तीव्र गतिमा काम भइरहेको बताएको छ ।
बेलायतले ट्रम्पको नीतिमा १० प्रतिशतको आधारभूत कर मात्रै सामना गर्नुपर्ने भए पनि यसले बेलायती निर्यातकर्ता र उपभोक्तालाई असर पार्नेछ ।
‘एफटीएसई १००’को गिरावटले लगानीकर्तामा बढ्दो अनिश्चितता र डर पैदा गरेको छ । बेलायतले पनि अमेरिकी सामानमा कर लगाउने सूची तयार गरेको छ, तर कतिपय विज्ञहरूले व्यापार युद्धबाट जोगिन वार्तालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने सुझाव दिएका छन् ।
एसिया र अमेरिकाको अवस्था
ट्रम्पले ट्यारिफ घोषणा गरेलगत्तै एसियाली बजारमा देखिएको गिरावटले जापानको निक्केई र हङकङको ह्याङ सेङ जस्ता सूचकांकमा ठूलो प्रभाव परेको छ ।
५४ प्रतिशत करको घोषणाले विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र भएको चीनको निर्यातमा गम्भीर असर पार्ने अनुमान गरिएको छ ।चीनले ट्रम्पको कर नीतिलाई ‘धम्की’को संज्ञा दिँदै प्रतिकारको घोषणा गरेको छ । युरोपेली संघले पनि ‘प्रतिशोधात्मक कदम’को तयारी गरिरहेको जनाएको छ ।
क्यानडाका विदेशमन्त्री मेलानी जोलीले अमेरिकासँगको सम्बन्ध पहिलेजस्तो नरहने बताएकी छन् भने बेलायती विदेशमन्त्री डेभिड ल्यामीले अमेरिका संरक्षणवाद फर्किएकोमा दु:ख व्यक्त गरेका छन् । विश्व व्यापार संगठन (डब्ल्यूटीओ)ले यो नीतिले विश्व व्यापारको मात्रा एक प्रतिशतले घट्न सक्ने चेतावनी दिएको छ ।
सबैभन्दा प्रभावित राष्ट्र
ट्रम्पको नीतिमा सबैभन्दा उच्च कर बेहोर्नेमा चीन (५४ प्रतिशत), भियतनाम (४६ प्रतिशत) र कम्बोडिया (४९ प्रतिशत) छन् । युरोपेली संघले २० प्रतिशत र जापानले २४ प्रतिशत करको सामना गर्नेछ । यी देशको निर्यात अमेरिकामा निर्भर रहेकाले आर्थिक संकटको जोखिम बढेको छ ।
बेलायत र भारतजस्ता देशले १० प्रतिशतको आधारभूत कर मात्रै सामना गर्नेछन् । तर, विश्वव्यापी आपूर्ति शृंखलामा देखिने प्रभावले यी अर्थतन्त्रलाई पनि अछुतो राख्नेछैन । फ्लोरिडाको एक गल्फ टुर्नामेन्टमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले आफ्नो नीति सफलतापूर्वक लागू भइरहेको र बजारले चाँडै उछाल मार्ने दाबी गरे ।
उनले यो कर नीति अमेरिकालाई पहिलो स्थानमा राख्ने रणनीतिको हिस्सा भनेका छन् । तर, बजारको प्रतिक्रिया र विश्व नेताहरूको आलोचनाले उनको यो आशावादलाई चुनौती दिएको छ ।
